الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
482
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) در مورد مراتب ابراهيم خليل ( ع ) چنين است كه خليل از خداى خود پنج حاجت و نياز را خواست و خداوند پس از اينكه ابراهيم ( ع ) آنها را مسألت كرد به او ارزانى فرمود و حال آنكه همان پنج حاجت را به اين امت ، بدون اينكه مسألت كنند ، عنايت فرموده است . خليل ( ع ) نخست از خداوند آمرزش را مسألت كرد و در سورهء شعرا از قول او نقل شده است كه چنين عرضه داشته است : « آن كسى كه طمع دارم خطاى مرا در روز رستاخيز بيامرزد . » و همين مرتبه را به اين امت بدون آنكه مسألت كنند عنايت كرده ، و در سورهء زمر فرموده است : « اى بندگان من كه نسبت به خود اسراف ورزيدهايد ! از رحمت خداوند نوميد مشويد كه خداوند همهء گناهان را مىآمرزد . » ( 2 ) خواستهء دوم خليل ( ع ) اين است كه در همان سورهء شعراء از قول او آمده است كه « پروردگارا ! در روزى كه بندگان برانگيخته مىشوند ، مرا خوار و زبون مفرماى . » و خداوند در سورهء تحريم در بارهء اين امت فرموده است : « روزى كه خداوند پيامبر و كسانى را كه همراه او گرويدهاند خوار و زبون نمىفرمايد . » ( 3 ) خواستهء سوم ابراهيم ( ع ) اين است كه وراثت بهشت را براى خود مسألت فرموده است و در سورهء شعرا آمده است : « پروردگارا و مرا از وارثان بهشت قرار بده . » و در بارهء اين امت در سورهء مؤمنون فرموده است : « آنان خود وارثانند ، كسانى كه فردوس را ارث مىبرند و ايشان جاودانه در آنند . » ( 4 ) چهارم مسألت خليل ( ع ) در مورد پذيرش اعمال عبادى است و در سورهء بقره آمده است كه « پروردگار ما ! از ما بپذير . » و در بارهء اين امت در سورهء شورى فرموده است : « و او ، آن است كه توبه را از بندگان خويش مىپذيرد . » ( 5 ) پنجم خواستهء ابراهيم خليل در داشتن و عنايت كردن فرزندان نيكوكار و اعقاب صالح است و خداوند از قول او در سورهء صافات مىفرمايد : « پروردگارا ! مرا از فرزندان شايسته عطا فرماى . » و در سورهء انعام در مورد اين امت فرموده است : « و خدا همان خدايى است كه شما را جانشين گذشتگان اهل زمين قرار داده است . » ( 6 ) سپس خداوند متعال ، شش خصلت و نعمت به ابراهيم ( ع ) بدون اينكه مسألت كند ارزانى فرموده است و به اين امت هم آن شش خصلت را بدون اينكه مسألت كنند ، ارزانى فرموده است . ( 7 ) نخست آنكه ، در بارهء ابراهيم فرموده است : « ابراهيم ، يهودى و نصرانى نبود